Kalp krizi ya da enfarktüs; kalbin koroner arterlerinde gerçekleşen bir bozukluk sonrası meydana gelen yetersizlik sonucu şiddetli göğüs ağrısıyla ortaya çıkan ve ölümle sonuçlanması olası fizyolojik durum. Dünyada en başta gelen ölüm sebeplerindendir.
Nedenleri
Kalp, insanlarda dinlenme anında dakikada 60-80 kez tüm vücuda kan pompalayan güçlü bir pompadır. Tüm vücudun kan ihtiyacını karşılarken kendisinin de beslenmesi için kanı kullanması gerekir. Kalbin kendini besleyen damarların ( koroner arterler ) dolaşım bozukluğunda koroner yetersizlik meydana gelir. Koroner yetersizlik durumları koroner damarlardaki darlıkların tipine, derecesine ve yerine göre değişir. Bazıları anjina seviyesinde kalırken bazılari krize dönüşebilir. Kalp krizi aniden oluşur.
Genelde fiziksel aktivite sırasında ortaya çıkan ve dinlenmekle geçen göğüs ağrıları (anjina) ilk uyarılardandır. Eforlu EKG ile kalp damarlarının fonksiyonelliği değerlendirilebilinir. Anjinasız da kalp krizleri sık görülmektedir. Kalp damarları ani olarak tıkanırsa kalp krizi ortaya çıkar.
* Kalbi veya beyni besleyen damarlar, kolesterol (kan yağları), diğer yağlar, kalsiyum ve kandaki bazı maddelerin birleşerek oluşturdukları tabakalar (plaklar) yüzünden daralabilir. Kalp krizi, bu daralmaların, zaman içinde tam bir tıkanıklığa dönüşmesiyle oluşabilir.
Belirtileri
Bazı belirtileri bulunmakta ve dikkat edildiğinde hayat kurtarıcı olabilmektedir. Bunlardan başlıcaları;
* Göğüs kafesinin orta bölgesinde birkaç dakikadan uzun süren baskı, sıkışma, ağırlık, huzursuzluk, Adrenalin deşarjı ve ölüm hissi.
* Omuzlara, boyuna veya kollara yayılan göğüs ağrısı;
* Aritmiler
* Baş dönmesi, baygınlık, bayılma, bulantı, [[soğuk terlemeyle beraber göğüs kafesi şikayetleridir.
Korunma
Kalp krizi riskini azaltmak için bazı öneriler; sigara içmemek, varsa yüksek tansiyonu kontrol altında tutmak, yağ, tuz ve kolesterolden uzak kalmak, genellikle sebze ve meyve yemek, düzenli egzersiz yapmak, kiloyu normal sınırlarda tutmak, diyabet varsa diyete uygun kalmak, ve ailede kalp hastalığı hikayesi varsa düzenli kontrol altında bulunmakdır.
Risk faktörleri ile mücadele nasıl yapılmalıdır?
Hastanın yaşı, cinsiyeti ve ailesinde kalp hastalığı varlığı değiştirilmesi mümkün olmayan risk faktörlerini teşkil eder. Oysa sigara içimi, yüksek kolesterol, yüksek kan basıncı, fizik inaktivite, kilo fazlalığı değiştirebilen risk faktörleridir. Son zamanlarda şeker hastalığının değiştirilmesi mümkün olmayan risk faktörleridir. Son zamanlarda şeker hastalığının değiştirilmesi mümkün olmayan risk faktörleri arasında yer alması gerektiği ileri sürülse de iyi bir diyabet regülasyonunda yarar vardır.
Sigara içimi:
Sigara içenlerde koroner kalp hastalığı riski içmeyenlere göre 2-3 kat artmıştır. Bu nedenle esas hedef sigaranın tam olarak bırakılmasıdır.
Kolesterol yüksekliği:
- LDL kolesterol hedefi 100 mg/dl – HDL kolesterol hedefi 35 mg/dl. – Trigliserid hedefi 200 mg/dl olmalıdır.
Hipertansiyon (Yüksek Kan Basıncı):
- Kan basıncı hedefi erişkinlerde 140/90 mmHg. – Şeker hastalığı, kalp veya böbrek yetersizliği olanlarda 130/85 mmHg olmalıdır.
Fizik inaktivite:
- Haftada 3-4 kez 30-60 dakikalık fizik aktiviteler (yürüme, bisiklete binme) hekim tavsiyesine göre yapılmalıdır. – Normal yürüyüşlerde bir günden daha fazla ara verilmemesinde yarar vardır.
Vücut Ağırlığı Kontrolü:
- Hastaların vücut kitle indeksi 18.5-24.9 kg/m2 olmalıdır.
İlaç Tedavisi:
- Aspirin: Hekim tarafından sakınca olmadığı taktirde Aspirin 80/325 mg/gün başlanabilir. – ACE inhibitörleri: Ön duvar miyokard enfarktüsü sonrası veya ikinci kez miyokard enfarktüsü geçiren hastalarda hekim tarafından ACE inhibitörü başlanması yararlıdır. – Beta blokerler: Enfarktüs sonrası yüksek riskli hastalara hekim tarafından başlanması yararlıdır. – Östrojenler: Bir hekim tarafından uygun görüldüğü takdirde yumurtalıkları cerrahi olarak çıkarılmış veya erken menopoza girmiş kadınlarda başlanabilir.
Koroner arter Anjiyografisi
Koroner arter Anjiyografisi
Hazırlayıcı nedenler
1. Kanda kolesterol ve diğer kan yağlarının artması,
2. Şeker hastalığı,
3. Yüksek tansiyon,
4. Sigara,
5. Fazla hareketsizlik,
6. Ruhi gerginlik,
7. Fazla kilo
Tespiti
* Kalp Anjiyografisi
* EKG ve Eforlu EKG
* Kalp ultrasonografisi
